Parmakları çıtlatmanın eklem kireçlenmesine yol açtığı yönündeki yaygın inanış , tıp dünyasının kapsamlı araştırmalarıyla tamamen çürütüldü. Bilim insanları, eklemlerden gelen o tok sesin kemik sürtünmesinden değil, eklem sıvısındaki basınç düşüşüyle oluşan mikroskobik gaz kabarcıklarından kaynaklandığını kanıtladı.
KEMİK DEĞİL GAZ KABARCIĞI PATLIYOR
Eklemler arasındaki sürtünmeyi engelleyen ve doğal bir kayganlaştırıcı görevi gören sinovyal sıvı , hareket sırasında ani bir fiziksel değişime uğruyor. Parmaklar hızla gerilip büküldüğünde eklem içindeki basınç aniden düşerek sıvının içinde geçici bir gaz boşluğu meydana getiriyor. Kulakla duyulan o karakteristik çıtlama sesi de kemiklerin birbirine sürtünmesinden değil, oluşan bu gaz kabarcıklarının patlamasından kaynaklanıyor.
Araştırmacılar da gelişmiş MR teknolojisi kullanarak çıtlama anını ve eklem hareketlerini saniye saniye kaydetti. Çekilen gerçek zamanlı görüntüler, parmak tabanındaki eklemlerde sesin çıktığı milisaniyede tam olarak bu gaz kabarcıklarının oluştuğunu belgeledi.
215 KİŞİDE HİÇBİR BAĞ ÇIKMADI
Hemen her ortamda duyulan “Kireçlenme olacaksın!” uyarısının bilimsel gerçekliğini sorgulayan uzmanlar, toplumdaki bu yaygın alışkanlığı masaya yatırdı. Tıp literatürünün en kapsamlı araştırmasında 50 ile 89 yaş arasındaki tam 215 kişinin el röntgenleri ve sağlık verileri tek tek incelendi.
Katılımcıların ömür boyu çıtlatma alışkanlıkları ile kireçlenme vakalarını karşılaştıran uzmanlar, iki durum arasında hiçbir bağ saptamadı. Düzenli parmak çıtlatanların el osteoartriti geliştirme riskinin, hayatında hiç parmak çıtlatmayanlarla tamamen aynı seviyede kaldığı net olarak tespit edildi .
AĞRI VE ŞİŞLİK VARSA DİKKAT
Bilim insanları 2018 yılında yayımlanan kapsamlı bir derleme çalışmasıyla bugüne kadar yapılmış tüm gözlemsel araştırmaları yeniden mercek altına aldı. Elde edilen veriler, istemli ve ağrısız yapılan parmak çıtlatmanın eklem kıkırdağına veya el becerilerine hiçbir zarar vermediğini kesin olarak doğruladı .
Uzmanlar, bu masum alışkanlığın eklemlerden çok sadece çevredeki insanları çıkan ses sebebiyle rahatsız ettiğini belirtiyor. Ancak eklemden gelen sese şiddetli ağrı , bölgesel şişlik veya darbe sonrası hareket kaybı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden bir uzmana danışılması gerekiyor.
