İzmir’in Basmane semtindeki tarihi Halk Eczanesi’nde, Rum eczacı Tholoos’a ait olan ve kentin kurtuluşundan bir gün önce, 8 Eylül 1922’de son kaydı düşülen reçete defteri muhafaza edilmeye devam ediyor.
Konak ilçesinde yer alan ve Kurtuluş Savaşı döneminde Rum eczacı Tholoos tarafından işletilen eczane, 1923 yılında Ali Bey’e tahsis edildi. Ali Bey, devraldığı dükkânın yıkıntıları arasında Tholoos’a ait Fransızca ve Latince tutulmuş bir reçete defteri buldu. 8 Eylül 1922 tarihinden sonrasına ait hiçbir verinin yer almadığı defterde; Rum, Türk, Ermeni, Yahudi ve Levanten hastalara ait kayıtlar yer alıyordu. Ali Bey, geçmiş dönem hastalarının işlendiği bu defteri koruma altına alarak boş kalan sayfalarına kendi dönemine ait notlar almaya başladı.
“9 Eylül ve sonrası yok”
Eczanenin işletmesini dedesi Ali Bey ve babası Cengiz Dermancı’nın ardından devralan üçüncü kuşak temsilcisi Ali Dermancı, 1992 yılından bu yana aynı bölgede hizmet verdiklerini belirtti. Aile mesleğini dördüncü kuşak olarak kızının sürdüreceğini aktaran Dermancı, dedesinin eczaneyi kurma sürecini, “Dedem Makedonya’dan İstanbul’a gelerek eczacılık fakültesi okuyor. 1922 yılında tekrar Türkiye’ye dönerek bir süre Manisa Turgutlu’da çalışıyor. Ardından İzmir’de bir eczane açmaya karar veriyor. Şimdiki kanuna benzer şekilde o zamanda da eczane açarken nüfus ve mesafe sınırı varmış. Tilkilik, Agora uygun değilmiş, dedem de Kapılar semtinde eczane açmaya karar vermiş” sözleriyle anlattı.
Reçete defterinin tarihi önemine dikkat çeken Dermancı, “Dedem 1923’te eczaneyi işletmeye başlıyor fakat 1922’de aynı yerde bir Rum eczacı hizmet vermekteymiş. Rum eczacı 8 Eylül 1922’ye kadar reçete kaydetmiş, fakat 9 Eylül ve sonrası yok. Bu 9 Eylül 1922 tarihinin anlamını ve önemini belirten kanıt niteliğinde bir belge” dedi.
Torunlardan 84 yıl sonra gelen ziyaret
Tholoos’un torunlarının ilk kez 2006 yılında eczaneyi ziyaret ettiğini sözlerine ekleyen Dermancı, şunları söyledi:
“Torunlarından biri eczacıymış. Defteri gördüler, fotoğraflarını çektiler. Onlarla iletişimimiz kısıtlı da olsa hala görüşmekteyiz. En son 1 hafta 10 gün önce Türkiye’deydiler ve bizi tekrar ziyaret ettiler. Olumsuz duyguları yoktu, geçmişleriyle bağlantı kurmakla ilgili bir zaman ve mesai harcıyor gibiydiler. Bilginin peşine düştüler. Özellikle defter onlar için önemliydi.”
( DHA )
The post İzmir’in kurtuluş gününü belgeleyen asırlık reçete defteri: Son kayıt 8 Eylül 1922’ye ait first appeared on .
