2. Açılım Süreci kapsamında TBMM’de görüşülen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünlüğü Güçlendirmeye Dair Kanun Teklifi” adlı çerçeve yasa dün Genel Kurul’da kabul edilerek yasalaştı. Yasa; PKK/KCK terör örgütünün silah bıraktığının güvenlik kurumlarınca tespitine ilişkin Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) teyidine ilişkin kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla uygulamaya geçecek.

YASA, YARGI VE YASAMA ERKİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLMEYECEK

Yasanın uygulanması ise yasanın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında kurulacak bir kurul tarafından yürütülecek. Kurul; Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Dışişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, MİT Başkanı, MGK Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Sekreterinden oluşacak. Kurul adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunabilecek. Yasa; “terör örgütünü kurma veya yönetme”, “örgüte üye olma” veya “bilerek ve isteyerek yardım etme” ve “örgütün propagandasını yapma” suçları ile “Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun”da düzenlenen suçlar kapsamına giren ve söz konusu yasadan faydalanmak için cumhuriyet başsavcılıklarına ya da görevlendirme yapılacak kurullara başvuru yapacak PKK/KCK terör örgütü ve bağlantılı oluşumları mensuplarını kapsıyor.

İNFAZ ERTELEMELERİ YAPILACAK

Yasa kapsamında “kasten öldürme” suçu ile 1 Haziran 2005 öncesinde işlenen suçlar nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis gerektiren suçlardan adli işlem görenler hariç olmak üzere, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası kapsamında soruşturma, kovuşturma ve hapis cezası alanlarda infaz ertelemesi yapılacak. Bu kapsamda müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası kapsamında onbeş yıl ve daha az hapis cezai adli işlem görenlerde beş yıl, onbeş yıl ve üstü cezai adli işlemler görenler de ise on yıl infaz erteleme yapılacak. Yasadan faydalanan örgüt mensupları; aldıkları erteleme süreci kapsamında herhangi bir terör suçuna karışmazsa suçları “kavuşturmaya yer olmadığı (KYOK)” veya düşme kararıyla aklanacak.

AFLAR ERTELEMELERİN ARDINDAN İKİ YIL SONRA BAŞLAYACAK

Yasadan faydalanan örgüt mensuplarının erteleme süreleri dolmadan hak yoksunlukları giderilebilecek. Kurulacak kurul; beş yıllık erteleme kararları için iki, on yıllık erteleme kararları için üç yıllık sürecin ardından; soruşturma ve kovuşturmalardan doğan hak yoksunluklarının kaldırılmasını sulh ceza hakimliğinden, mahkumiyetler kapsamında infaz hakimliğinden talepte bulunabilecek. Bununla birlikte başta Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri olmak üzere bu yasa kapsamında görev alan kişiler hukuki, idari ve cezai sorumluluktan muaf tutulacak.

İLK ÇERÇEVE YASA ÖRGÜTE ÖZEL DEĞİLDİ!

Yasanın kabul edilmesi akıllara,1. Açılım Süreci’nde çıkartılan 6 maddelik “Terörün Sona Erdirilmesi ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” adlı çerçeve yasasını getirdi. İlk çerçeve yasası; o dönem 274 milletvekilinden 237’sinin “evet” oyuyla TBMM’de kabul edilmesinin ardından 10 Temmuz 2014’te Resmi Gazete’den yayımlanarak yürürlüğe girmişti. İlk çerçeve yasa; PKK/KCK terör örgütü ve bağlı oluşum mensupları özelinde değil, “sürece ilişkin usul ve esasların düzenlemesi” amacı ve kapsamıyla uygulamaya konmuştu. Yani ilk çerçeve yasada infaz ertelemeleri ve hak yoksunluklarının giderilmesine ilişkin düzenlemeler yoktu.

SÜRECİN UYGULAYICISI HÜKÜMET OLMUŞTU

İlk çerçeve yasada sürecin uygulaması ve koordinasyonu hükümete, yetkisi ise Bakanlar Kurulu’na bırakılmıştı. Bu kapsamda yasayla hükümete; terörün sona erdirilmesi ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine yönelik siyasi, hukuki, sosyoekonomik, psikolojik, kültür, insan hakları, güvenlik ve silahsızlandırma alanlarında ve bunlarla bağlantılı konularda atılabilecek adımları belirleme görevi verilmişti. Ayrıca hükümet silah bırakan örgüt mensuplarının eve dönüşleri ile sosyal yaşama katılım ve uyumlarının temini için gerekli tedbirleri almakla görevlendirilmişti.

SÜRECİN YETKİLİSİ BAKANLAR KURULU OLMUŞTU

Yasa kapsamında çözüm sürecine ilişkin gerekli kararları alma yetkisi Bakanlar Kurulu’na, sekretarya hizmetleri ise Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı’na bırakılmıştı. Bununla birlikte, ilk çerçeve yasada da tıpkı ikinci çerçeve yasadaki gibi; yasa kapsamında görevleri yerine getiren kişiler hukuki, idari veya cezai sorumluluktan muaf tutulmuştu. İlk çerçeve yasa ise 24 Haziran 2018’de yapılan seçimle kabul edilen ve 10 Temmuz 2018’te 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’yle uygulamaya konan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’yle lağvedilmişti. Çünkü sistem değişikliğiyle, ilk çerçevede görevlendirilen makamlar kaldırılmıştı.